Je buik heeft invloed op hoe jij je mentaal voelt

Dit artikel is geschreven in samenwerking tussen Innerstate en Tess Krabbe (orthomoleculair darm- en hormoontherapeut Clean Life Coach).

De diepe connectie tussen je darmen en je brein

Veel mensen ervaren onrust, vermoeidheid of concentratieproblemen en denken al snel dat dit “tussen de oren zit”. Maar steeds vaker blijkt dat de oorsprong ook in het lichaam ligt. Je darmen en je brein staan namelijk voortdurend met elkaar in contact via zenuwen, hormonen en neurotransmitters. Wat er in je buik gebeurt, heeft directe invloed op hoe jij je voelt, denkt en reageert op stress.

In dit artikel vertel ik je meer over de darm-brein-as, de rol van neurotransmitters en het bijzondere samenspel tussen lichaam en geest.

De darm-brein-as

Je darmen en je brein communiceren constant met elkaar via zenuwen, hormonen, neurotransmitters en immuunreacties. Wat veel mensen niet weten is dat het grootste deel van die communicatie, zo’n 80 tot 90%,  vanuit de darmen naar het brein gaat. Dat betekent dat je brein voor een groot deel reageert op wat er in je darmen gebeurt.

Deze twee systemen zijn zo sterk met elkaar verweven dat er ook wel wordt gesproken over je “tweede brein”. Je darmen bevatten namelijk een eigen zenuwstelsel (het enterisch zenuwstelsel) met miljoenen zenuwcellen die continu signalen naar je hersenen sturen.

Neurotransmitters: het communicatiemiddel tussen je brein en darmen

Neurotransmitters zijn chemische boodschappers die zorgen voor communicatie tussen zenuwcellen. Ze bepalen hoe je je voelt, hoe je denkt, hoe je reageert op stress en hoe goed je je kunt concentreren.

Wat veel mensen niet weten: een groot deel van deze neurotransmitters wordt óók in de darmen aangemaakt. Hieronder leg ik de belangrijkste uit.

Serotonine: de stemming- en stabiliteitsboodschapper

Serotonine wordt vaak het “gelukshormoon” genoemd, maar het heeft een veel bredere functie. Het speelt een belangrijke rol bij:

• je stemming

• je slaapritme

• je stressbestendigheid

• je emotionele stabiliteit

• je eetlust

Ongeveer 90% van de serotonine wordt in de darmen geproduceerd. Wanneer de darmwand geïrriteerd raakt of de darmflora uit balans is, kan de productie van serotonine afnemen. Dit kan zich uiten in somberheid, minder veerkracht, onrustig slapen of sneller emotioneel reageren.De oorsprong van deze gevoelens ligt dus niet altijd alleen in het brein, maar vaak ook in de gezondheid van je darmen.

Dopamine: de motivatie- en focusregulator

Dopamine speelt een belangrijke rol bij motivatie, beloning en concentratie. Het zorgt ervoor dat je energie voelt om dingen te ondernemen en helpt je focus te behouden. Dopamine beïnvloedt onder andere:

• motivatie

• drive

• plezierbeleving

• concentratievermogen
  
  

Ongeveer de helft van de dopamine in het lichaam wordt in de darmen aangemaakt. Wanneer dit systeem uit balans raakt, kan dat merkbaar zijn in je mentale energie. Veel mensen ervaren dan moeite om ergens aan te beginnen, raken sneller afgeleid of hebben minder plezier in activiteiten die normaal energie geven.

GABA: de natuurlijke rem van je zenuwstelsel

GABA (gamma-aminoboterzuur) is een neurotransmitter die helpt om je zenuwstelsel tot rust te brengen. Het werkt als een soort natuurlijke rem op prikkels in de hersenen.

Het helpt bij:

• ontspanning

• het verminderen van stress

• het vertragen van overmatige hersenactiviteit
  

Sommige darmbacteriën kunnen GABA produceren of de aanmaak ervan stimuleren.Wanneer de darmflora uit balans is, kan dit bijdragen aan gevoelens van innerlijke onrust, moeite met ontspannen of een constant opgejaagd gevoel.

Noradrenaline: je alarmeringssysteem

Noradrenaline speelt een belangrijke rol in je alertheid en stressreactie. Het helpt je om scherp en gefocust te blijven wanneer dat nodig is.

Het systeem werkt optimaal wanneer het in balans is. Maar wanneer het langdurig overactief is, bijvoorbeeld door chronische stress of ontstekingsprocessen in het lichaam, kan dat leiden tot:

• hyperalertheid

• snel overprikkeld zijn

• moeite met schakelen tussen inspanning en ontspanning

• het gevoel continu “aan” te staan

Ook hier speelt de darm-brein connectie een belangrijke rol.

Hoe mentale onrust ontstaat

Het is belangrijk om te begrijpen dat het brein niet de enige regisseur is van mentale gezondheid. Het lichaam, en vooral de darmen, speelt een net zo grote, soms zelfs grotere rol.

De darmen beïnvloeden het brein

Wanneer de darmen uit balans raken, bijvoorbeeld door stress, voeding, medicatie of ontstekingen, kunnen verschillende processen tegelijk veranderen:

• de darmwand wordt gevoeliger

• de opname van voedingsstoffen vermindert

• het immuunsysteem raakt geactiveerd

• de samenstelling van de darmflora verandert

• de productie van neurotransmitters kan afnemen
  

Je brein reageert op deze veranderingen. Dit kan zich uiten in klachten zoals brain fog, prikkelbaarheid, vermoeidheid, onrust en een verminderde mentale veerkracht.

Maar het brein beïnvloedt de darmen óók

De relatie tussen darmen en brein werkt namelijk twee kanten op.Het brein stuurt processen aan zoals:

• de beweging van de darmen (peristaltiek)

• de vertering van voedsel

• de aanmaak van spijsverteringsenzymen

• immuunreacties in de darmwand

• de doorbloeding van het buikgebied
  

Wanneer iemand langdurig stress ervaart of mentaal onder druk staat, reageren de darmen direct. De vertering kan vertragen, de opname van voedingsstoffen kan verminderen en de darmflora kan veranderen. Niet omdat er “iets mis is met de darmen”, maar omdat het lichaam zich in een vorm van overlevingsstand bevindt.

Vanuit deze samenhang tussen darmen, brein en neurotransmitters wordt ook duidelijk waarom gerichte ondersteuning zinvol kan zijn. Wanneer deze systemen langdurig uit balans zijn door stress, voeding of leefstijl, lukt het niet altijd om alleen met rust en gezonde voeding voldoende herstel te bereiken.

Innerstate ontwikkelt supplementen die inspelen op deze onderliggende processen, met ingrediënten die het zenuwstelsel, neurotransmitters en stresssystemen ondersteunen, als onderdeel van een bredere aanpak waarin voeding, leefstijl en mentale rust samenkomen.

Waarom mentale klachten niet ‘tussen de oren’ zitten

Veel mensen voelen zich niet serieus genomen wanneer hun klachten als “psychisch” worden bestempeld. Maar onderzoek laat steeds duidelijker zien dat mentale klachten biologische processen zijn die ontstaan in een samenspel tussen brein en lichaam. Je kunt mentale klachten daarom nooit los zien van lichamelijke processen, en andersom. Juist daarom zetten organisaties zoals Innerstate naast suppletie ook in op educatie, kennisdeling en samenwerking met professionals. Begrijpen hoe je lichaam werkt is vaak een belangrijke eerste stap richting herstel.

6 tips met een directe impact op je brein

Een gezonde darm en een rustig brein versterken elkaar. Hieronder staan een aantal praktische stappen die je zelf kunt toepassen.

1. Eet meer verschillende vezels
   Groenten, peulvruchten, haver, noten en zaden voeden verschillende soorten goede darmbacteriën.

2. Verminder stressprikkels voor je darmen
   Alcohol, ultrabewerkt voedsel en sterke suikerpieken kunnen de darmwand belasten en invloed hebben op neurotransmitters.

3. Activeer de nervus vagus
   Rustig ademhalen, wandelen, hummen, zingen of meditatie kunnen helpen om je zenuwstelsel te kalmeren.

4. Prioriteer slaap
   Voldoende slaap is een van de krachtigste manieren om zowel je darmflora als je brein te ondersteunen.

5. Ondersteun met gerichte suppletie
   Gerichte suppletie kan bijdragen aan de ondersteuning van neurotransmitters, stressregulatie en focus.

6. Blijf niet lopen met aanhoudende klachten
   Wanneer onrust, vermoeidheid of darmproblemen blijven terugkomen, is het verstandig om contact op te nemen met een arts of therapeut.

Mentale rust ontstaat wanneer brein en buik samenwerken

De connectie tussen je darmen en je brein is geen theorie maar dagelijkse realiteit. Je stemming, energie, focus en stressreacties worden beïnvloed door processen in je buik en andersom.Door zowel het brein als het lichaam te ondersteunen ontstaat er ruimte voor herstel.

Dat is precies de reden waarom Innerstate en Clean Life Coach waarde hechten aan educatie, samenwerking met professionals en het delen van kennis. Suppletie kan ondersteunen, maar echte gezondheid ontstaat wanneer mensen begrijpen hoe hun lichaam werkt en weten waar ze terechtkunnen wanneer ze meer begeleiding nodig hebben.

Wil je meer weten van het werk van Tess en Clean life coach, check haar website hier.